Από τον προσκυνητή στον ψηφιακό προσκυνητή: Η προσκυνηματική εμπειρία στην ψηφιακή εποχή-Κριτική ημισυστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση

Περίληψη

Η παρούσα εργασία διερευνά τη μετάβαση από την παραδοσιακή μορφή του προσκυνητή προς την αναδυόμενη έννοια του ψηφιακού προσκυνητή, μέσα από κριτική, ημισυστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας για το προσκύνημα, τον θρησκευτικό τουρισμό, την ψηφιακή θρησκεία και τις τεχνολογικά διαμεσολαβημένες εμπειρίες ιερού χώρου. Η δομημένη αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις 22 Ιουνίου 2026, κάλυψε κατά κύριο λόγο την περίοδο 2000 έως 2026 και κατέληξε σε θεματικό σώμα 27 δημοσιεύσεων, ενώ μία επιπλέον μεθοδολογική πηγή χρησιμοποιείται για την τεκμηρίωση του τύπου της ανασκόπησης. Κεντρικός σκοπός είναι να διερευνηθεί αν ο ψηφιακός προσκυνητής μπορεί να νοηθεί ως συνεκτική κατηγορία ομπρέλα, ικανή να περιγράψει διαφορετικούς συνδυασμούς πνευματικής πρόθεσης, σχέσης με τον ιερό τόπο και ψηφιακής διαμεσολάβησης. Η σύνθεση οργανώνεται γύρω από την προσκυνηματική εμπειρία, το εικονικό και διαδικτυακό προσκύνημα, τη θρησκευτική συμμετοχή στο ψηφιακό περιβάλλον, την αυθεντικότητα και τη συμβολή της εικονικής και της επαυξημένης πραγματικότητας. Το άρθρο προτείνει τον ψηφιακό προσκυνητή ως αναλυτική κατηγορία που περιλαμβάνει εξ αποστάσεως και υβριδικές μορφές προσκυνηματικής εμπειρίας, χωρίς να εξισώνει την ψηφιακή πρόσβαση με τη φυσική μετάβαση. Η εργασία καταλήγει σε συγκριτική τυπολογία και διατυπώνει ελέγξιμες προτάσεις για μελλοντική εμπειρική έρευνα στον θρησκευτικό τουρισμό.