Προετοιμάζοντας δάσκαλους και δασκάλες στην κατοχή και τον εμφύλιο

Περίληψη

Λόγω του ενδιαφέροντος για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, η ανάγκη κατάρτισης των εκπαιδευτικών της αποτέλεσε ένα καίριο ζήτημα για το νεοελληνικό κράτος από την αρχή της δημιουργίας του. Από τις εξαγγελίες στη Δ΄ Εθνοσυνέλευση του Άργους (1829) και τη χρήση του καποδιστριακού «Προτύπου σχολείου» ως επιμορφωτικού κέντρου (1830) έως την ίδρυση του κρατικού Διδασκαλείου αρρένων στην Αθήνα επί Όθωνος και την ενίσχυσή του με τα αντίστοιχα περιφερειακά Διδασκαλεία όλα αυτό δηλώνουν. Επειδή δε, τα παραπάνω ιδρύματα ήταν επικεντρωμένα στο ανδρικό φύλο, την προετοιμασία των διδασκαλισσών όλον τον 19ο αιώνα έφερναν σε πέρας τα Αρσάκεια Διδασκαλεία της ιδιωτικής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας. Τον 20ό αιώνα η προετοιμασία των δασκάλων σε πανελλαδικό επίπεδο πέρασε στα χέρια του αθηναϊκού «Μαρασλείου» και των διδασκαλισσών παρέμεινε και πάλι στη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία με τα κατά τόπους παραρτήματά της, προτού να δημιουργηθούν, το 1933, οι μεικτές Παιδαγωγικές Ακαδημίες. Αργότερα, η εμπλοκή της Ελλάδας στο Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, η Κατοχή και ο Εμφύλιος ανέστειλαν τις όποιες παιδευτικές δραστηριότητες. Συγχρόνως, όμως, ξεκίνησαν να αναπτύσσονται σχέδια για την οργάνωση της εκπαίδευσης στα μεταπολεμικά χρόνια, τα οποία, κατά κανόνα, εκπορεύονταν από την Αριστερά. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και τα σχετικά με την προετοιμασία δασκάλων και διδασκαλισσών που περιλαμβάνονται στο «Σχέδιο μιας λαϊκής εκπαίδευσης».